Chińska Jane Austen XXI wieku czyli o „Czerwonej róży, białej róży” Eileen Chang
A właściwie czerwone róże i białe róże – galeria postaci kobiecych – kobiet silnych, zdecydowanych, wyrachowanych, mściwych, fascynujących, tajemniczych i tych cichych, które sprawiają wrażenie potulnych, pogodzonych z własnym losem, poddających się innym. Siedem opowiadań. Siedem światów, siedem małżeństw. Jedno miasto – Szanghaj lat 40 i 50-tych. Atmosfera klęski, wyczerpania wojnami, zmierzchu pewnej formacji kulturowej. Zetknięcie się dwóch kultur, tradycji i nowoczesności.
Strona z 1
Oto tło dla fascynujących historii opisanych przez Eileen Chang. Historii ludzi, którzy walczą z konwenansami lub poddają się im. Tych, którzy walczą o uznanie społeczne, o przeżycie. Niektórzy – w imię kariery odrzucają uczucie. Inni, jak Xiao i jej mąż, walcząc z biedą i codziennością, po drodze tracą swą miłość. Na kartach „czerwonej róży białej róży” znajdziemy nienawidzących się, gardzących sobą i upokarzających się nazwa jem małżonków, którzy nie potrafią – czy raczej nie chcą i jednocześnie nie mogą –nie mogą zerwać tej dziwnej więzi istniejącej pomiędzy nimi – jak państwo Lou.
Każdy z bohaterów walczy z własnym lękiem, stając nad przepaścią i bojąc się uczynić krok – krok, który przynieść może odmianę, ale może też okazać się być krokiem w nicość. Miłość staje się cierpieniem, przychodzi niespodziewana i niespodziewanie odchodzi, pozostawiając pustkę, smutek, łzy. Ludzie uwikłani są w dziwne, niepokojące relacje, zadając sobie nawzajem ból, nie mogąc zapomnieć, pielęgnują złość, gniew.
Eileen Chang nazywana jest Jane Austen bez rękawiczek. Rzeczywiście, jej zmysł obserwacji dorównuje słynnej angielskiej pisarce. Jest równie przenikliwa, a czasem wręcz okrutna, obnażając słabości swoich bohaterów. A przy tym wszystkim – tu kolejna cecha łączącą ją z autorką „Dumy i uprzedzenia” opisuje świat Szanghaju z ironią i dystansem.
Ten Szanghaj przeminął, wydaje się być równie odległy jak Anglia czasów Jane Austen. Autorka oddaje atmosferę tego miasta, subtelnie kreśląc przed nami obraz życia chińskiego połowy XX wieku. To czyni powieść podwójnie wciągającą – Szanghaj jest egzotyczny, chiński, tajemniczy, obcy. Jednocześnie powieść prowokuje do stawiania uniwersalnych pytań – czy w zdegenerowanym świecie możliwa jest miłość? Przyjaźń? Szacunek i zaufanie?
tekst: Daria Gosek